Jeopolitik Gerilimler Küresel Piyasaları Etkiliyor Petrol ve Faiz Beklentileri Yükseliyor

ABD ve İran arasındaki gerilimin tırmanması, Orta Doğu’da kalıcı bir ateşkes anlaşmasının sağlanamaması küresel piyasalarda jeopolitik risklerin fiyatlanmaya devam etmesine neden oluyor. Taraflar arasındaki müzakerelerden somut sonuç alınamaması ve artan tehditkar açıklamalar, bölgedeki kırılgan yapıyı daha belirgin hale getiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ı Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda acil harekete geçmesi yönünde uyardı. Trump, İran’a yönelik sert ifadeler kullanarak, aksi takdirde sonuçlarının ağır olacağını belirtti ve zamanın kritik önem taşıdığını vurguladı.

Hürmüz Boğazı’ndaki tanker sevkiyatlarının sekteye uğraması ve sigorta maliyetlerindeki artış, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri besleyerek petrol fiyatlarındaki yükselişi tetikliyor. Yükselen petrol fiyatları, dünya genelindeki enflasyon verilerinde makroekonomik olumsuz etkiler yaratıyor.

Küresel Enflasyon ve Faiz Politikaları

Artan enflasyon baskısı, merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentileri daha sıkı bir çizgiye çekiyor. ABD’de üretici enflasyonundaki sert yükseliş, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) da faiz artırımlarına yönelebileceği öngörülerini güçlendirdi.

Savaş öncesi Fed’in yıl genelinde iki faiz indirimi yapabileceği beklentisi, mevcut belirsizlikler nedeniyle tersine döndü. Piyasa beklentileri, Fed’in aralık toplantısında 25 baz puanlık bir faiz artışına gidebileceği yönünde yoğunlaşıyor.

Enflasyonun yüksek kalacağı endişeleri ve Fed’in olası faiz artırımları, tahvil piyasasında satış baskısını artırdı. ABD’nin 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri son 16 ayın, 20 ve 30 yıllık tahvil getirileri ise son 3 yılın zirvesine ulaştı.

Çin ile Ekonomik Anlaşmalar ve Piyasa Tepkileri

Beyaz Saray, ABD Başkanı Trump’ın Çin ziyaretinde varılan ekonomik başlıkları açıkladı. Çin, nadir toprak elementleri ve kritik minerallerdeki tedarik zinciri aksaklıklarına yönelik ABD’nin endişelerini giderecek adımlar atacak. Ayrıca, Çinli havayolu şirketleri ABD yapımı 200 adet Boeing uçağı alımını onayladı.

Çin, soya fasulyesi alım taahhütlerine ek olarak, 2026-2028 yılları arasında ABD tarım ürünlerinden yılda en az 17 milyar dolarlık alım yapacak. Bu anlaşmalar, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde yeni bir döneme işaret ediyor.

ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya satıcılı başlarken, altının ons fiyatı hafif yükselişle 4.545 dolardan alıcı buluyor. Dolar endeksi yatay seyrederken, Brent petrolün varil fiyatı Orta Doğu risklerinin etkisiyle 107,9 dolara yükseldi.

Bu hafta Nvidia’nın bilançosu ve Fed’in toplantı tutanakları yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.

Avrupa ve Asya Piyasalarında Durum

Avrupa’da yüksek enerji maliyetleri ve İngiltere’deki siyasi belirsizlikler enflasyon risklerini gündemde tutuyor. Piyasalarda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) yıl sonuna kadar üç faiz artışı yapabileceği fiyatlanıyor. Avro Bölgesi ve İngiltere’den gelecek enflasyon verileri kritik önem taşıyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD, Çin ve Rusya’nın AB’yi dağıtmak istediğini belirtti. Avrupa endeks vadeli kontratları haftaya negatif başladı.

Asya borsalarında Güney Kore hariç negatif bir seyir gözlenirken, Çin’de sanayi üretimi ve perakende satışlar beklentilerin altında kaldı. Zayıf Çin verileri, bölgede ekonomik aktiviteye yönelik endişeleri artırdı. Japonya’da dolar/yen paritesindeki yükseliş, enflasyon endişelerini körükleyerek tahvil faizlerini artırdı.

Yurt İçi Piyasalarda Gelişmeler

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 1,89’luk düşüşle 14.367,60 puandan tamamladı. Dolar/TL kuru 45,5770 seviyesinden işlem görüyor. Yarın 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle Borsa İstanbul kapalı olacak.

Yurt içinde tüketici güven endeksi ve işsizlik oranının takip edileceği belirtilirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puan destek, 14.700 ve 14.800 seviyeleri ise direnç konumunda bulunuyor.

• #Jeopolitik Risk
• #Küresel Piyasalar