Küresel Piyasalar Savaşın İlk Ayında Sarsıldı Enerji Gıda ve Altın Fiyatları Etkilendi

Savaşın ilk ayını geride bırakan küresel piyasalar, jeopolitik risklerin etkisiyle enerji, gıda ve finans sektörlerinde ciddi sarsıntılar yaşadı. Artan enerji maliyetleri enflasyonist baskıları yeniden alevlendirirken, yatırımcılar riskli varlıklardan hızla uzaklaştı ve altın fiyatları 2008 Küresel Finansal Krizi’nden bu yana en sert düşüşünü kaydetti. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD), Mart ayında Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yüzde 95 azaldığını açıkladı.

Hürmüz Boğazı’nda Kritik Ticaret Daralması

UNCTAD’ın Mart ayı değerlendirmesine göre, küresel enerji ticaretinin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’nda faaliyetler neredeyse durma noktasına geldi. Savaş öncesi dönemde günlük ortalama 129 geminin geçtiği boğazda, İran’ın geçişleri kısıtlamasıyla bu sayı Mart ayında günlük 6’ya kadar geriledi.

28 Şubat ile 31 Mart tarihleri arasında boğazdan geçişine izin verilen 292 ticari geminin 147’si boş seyretti. Yüklü gemilerin çoğunluğunu ham petrol ve kuru yük gemileri oluşturdu. Bu durum, küresel tedarik zincirlerine ağır bir darbe vurdu ve dünya genelinde üretim ile taşıma maliyetlerini rekor seviyelere taşıdı.

Navlun maliyetlerindeki artıştan en çok petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyıcıları etkilendi. UNCTAD, 2025’te yüzde 4,7 seviyesinde beklenen küresel mal ticareti büyümesinin, 2026’da yüzde 1,5-2,5 aralığına gerileyeceğini öngörüyor. Küresel ekonomik büyümenin ise yüzde 2,6’ya yavaşlaması bekleniyor.

Gıda Güvenliği Riskleri ve Kıymetli Madenlerde Çöküş

Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, sadece enerji piyasalarını değil, aynı zamanda küresel gıda sistemlerini de tehdit ediyor. Küresel LNG ve petrol ticaretinin yüzde 20’sinin geçtiği rotanın kapanmasıyla, bir ayda Brent petrolün varil fiyatında yüzde 50’ye yakın artış yaşandı.

Doğal gaz fiyatlarındaki keskin yükseliş, üre ve amonyak gibi azot bazlı gübrelerin üretim maliyetlerini doğrudan artırdı. Küresel deniz yolu gübre ticaretinin üçte birinin gerçekleştiği Körfez bölgesindeki aksaklıklar, gübre tedarik sürekliliğini tehlikeye soktu. Bu durum, tarımsal üretimde Körfez ülkelerine yüksek bağımlılığı olan Sudan, Tanzanya, Somali, Pakistan ve Tayland gibi gelişmekte olan ülkeler için ciddi gıda güvenliği riskleri oluşturdu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD/İsrail-İran Savaşı’na dair sert açıklamaları, petrol fiyatlarının saatlik bazda dalgalanmasına neden oldu. Trump’ın

• #Altın Fiyatları
• #Hürmüz Boğazı