Havza Atatürk Evi Milli Mücadele Haberleşme Hafızasını Canlandırıyor
Havza Atatürk Evi Müzesi, Milli Mücadele’nin kritik haberleşme merkezi olarak Mustafa Kemal Atatürk’ün telgraf yazışmalarına ev sahipliği yaptı. O dönemdeki iletişim ağının önemi vurgulanıyor.
Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak basmasının ardından 25 Mayıs’ta Havza’ya geçmesiyle başlayan Milli Mücadele’nin haberleşme merkezi haline gelen Havza Atatürk Evi Müzesi, o dönemin kritik iletişim ağını günümüze taşıyor. Atatürk’ün kaldığı Mesudiye Oteli, günümüzde müze olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.
Samsun’daki haberleşme faaliyetlerinin İngiliz kontrolünde olması, Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’daki komutanlar, çalışma arkadaşları ve İstanbul hükümetiyle yürüttüğü yazışmalar için Havza’daki serbest telgrafhaneyi hayati önemde kıldı.
Milli Mücadele’nin İletişim Üssü Havza
Müzede, Atatürk’ün çalışma odasında yer alan balmumu heykeli, el yazısıyla Havza Kaymakamı Fahri Bey’e ilettiği belge ve Havza Genelgesi’nin duyurulduğu orijinal maniple cihazı sergileniyor. Bu cihaz, Milli Mücadele’nin Havza’dan tüm Anadolu’ya yayılan çağrısının hafızasını temsil ediyor.
Mustafa Kemal Paşa’nın yatak odasının yanı sıra Havzalılara hediye ettiği Cumhurbaşkanlığı forsunun da bulunduğu müzede, Milli Mücadele sürecinde Havza’nın stratejik rolünü anlatan bilgilendirme notları duvarlarda yer alıyor.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, Havza’nın Milli Mücadele’deki önemine dikkat çekti. Çağlayan, yerleşim yeri küçük olmasına rağmen konumunun ve haberleşme imkanlarının Havza’yı öne çıkardığını belirtti.
Prof. Dr. Çağlayan, telgraf istasyonunun İngiliz denetiminden uzak olmasının, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’daki kısa süresine karşın Havza’da 18 gün kalmasının temel nedeni olduğunu vurguladı. O dönemin en gelişmiş iletişim aracı olan telgraf makinesinin, stratejik bir teşkilat kurma yolunda kullanıldığını ifade etti.
Mustafa Kemal Paşa’nın Havza’da geçirdiği sürenin büyük bölümünü telgraf başında Anadolu’daki askeri ve siyasi aktörlerle yoğun temas halinde geçirdiğini belirten Çağlayan, “İlk teşkilat telgraf hatları üzerinden Havza’da kurulmuştur” dedi.
Haberleşme Üssü Olarak Havza Atatürk Evi Müzesi
Müze görevlisi Rukiye Bulut, Havza Atatürk Evi Müzesi’nin Milli Mücadele’nin haberleşme altyapısına tanıklık eden önemli bir mekan olduğunu söyledi. Otelin 1922’de kamulaştırılıp belediye binası olarak kullanıldığını, Atatürk’ün çalışma odasının ise “Gazi odası” olarak korunduğunu anlattı.
Bina, 1994 yılında tamamen müzeye dönüştürüldü. İki katlı müzenin birinci katında Paşa’nın çalışma ve yatak odaları ile Kurtuluş Yolu odası bulunuyor. Üst katta ise etnografya salonları yer alıyor. Pazartesi günleri haricinde her gün 08.00-17.00 saatleri arasında açık olan müzeyi yılda 40 binden fazla kişi ziyaret ediyor.
Bulut, müzenin bir haberleşme üssü niteliği taşıdığını vurgulayarak, genelgenin duyurulduğu maniple cihazının sergilendiğini ve bu cihazla 56 adet haberleşme gerçekleştirildiğini belirtti.
Yorum Yap