Çocuklarda Löseminin Erken Belirtileri Hafife Alınmamalı
Çocuklarda ateş, halsizlik, morarma ve kol-bacak ağrısı gibi belirtiler löseminin erken işareti olabilir. Uzmanlar, bu bulguların göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Çocuklarda görülen lösemi, ateş, halsizlik, solukluk, morarma, kanama ve kol-bacak ağrısı gibi çeşitli belirtilerle kendini gösterebiliyor. Ancak bu belirtiler, çocuklarda sık rastlanan diğer sağlık sorunlarıyla karıştırılabildiği için hastalığın teşhisi gecikebiliyor.
Acıbadem Altunizade Hastanesi Çocuk Hematolojisi ve Çocuk Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Cengiz Canpolat, kendiliğinden oluşan veya hafif darbeyle meydana gelen, sayısı artan ve geçmeyen morlukların yanı sıra uzun süren kol-bacak ağrılarının mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Canpolat, 2-8 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası kapsamında löseminin gözden kaçabilen belirtileri hakkında ebeveynleri uyardı.
Löseminin Nedenleri ve Gözden Kaçan Belirtileri
Lösemi, kan hücrelerinin üretildiği kemik iliğinde başlayan ve lenfoid veya miyeloid öncül hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla vücuda yayılan bir kanser türüdür. Çocukluk çağı kanserlerinin yaklaşık yüzde 25-30’unu oluşturan lösemi, en sık 2-5 yaş arasındaki çocuklarda görülüyor.
Hastalığın nedenleri arasında genetik yatkınlık, nükleer radyasyon ve Epstein-Barr virüsü (EBV) gibi etkenler bulunuyor. Prof. Dr. Cengiz Canpolat, Epstein-Barr virüsünün ‘Öpücük Hastalığı’ olarak bilindiğini ve belirli lösemi türlerinin gelişiminde etkili olabildiğini ifade etti. Benzen gibi bazı kimyasal maddeler ve ailede kanser geçmişinin bulunması da lösemi riskini artıran faktörler arasında yer alıyor.
Löseminin erken teşhisindeki en büyük zorluk, belirtilerinin diğer çocukluk çağı hastalıklarıyla benzerlik göstermesidir. Nedeni belirlenemeyen ve uzun süren ateş, hastalığın araştırılmasını gerektiren önemli bir bulgudur. Karaciğer, dalak veya lenf bezlerindeki büyüme, burun ve diş eti kanamaları, vücutta geçmeyen küçük noktasal kanamalar, idrar veya dışkıda kan görülmesi de dikkate alınması gereken belirtilerdendir.
Yaklaşık yüzde 25 lösemili çocukta görülen kol ve bacak ağrıları, özellikle uzun süren ve ağrı kesicilere yanıt vermeyen durumlarda ‘büyüme ağrısı’ olarak geçiştirilmemelidir. Prof. Dr. Canpolat, bu tür ağrıların mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Morluklar ve Tanı Süreci
Yumuşak dokularda oluşan morluklar da löseminin belirtilerinden biridir. Herhangi bir darbe olmadan gelişen, sayısı giderek artan, büyük ve koyu renkli olan veya uzun süre kaybolmayan morluklar için acil tıbbi yardım alınmalıdır. Ailelerin, morlukların diz üstü yumuşak bölgelerde olup olmadığını, sayısını, kendiliğinden oluşup oluşmadığını ve iyileşme süresini gözlemlemesi önemlidir.
Şüpheli belirtiler üzerine sağlık kuruluşuna başvurulduğunda, ilk olarak kan sayımı gibi ön tetkikler yapılır. Lösemi şüphesi durumunda, çocuğun pediatrik hematoloji-onkolojisi bölümü olan bir merkezde değerlendirilmesi gerekmektedir. Kesin tanı, kemik iliğinden alınan örneğin laboratuvar incelemesiyle konulur. Tanının hızlı konulması ve tedaviye erken başlanması büyük önem taşır.
Tedavi süreci, hastalığın türü ve risk grubuna göre belirlenir. Genetik ve moleküler incelemeler, risk sınıflamasının doğruluğunu artırarak tedavinin etkinliğini yükseltir. Çocukluk çağı lösemilerinde tedavi başarısı son 20 yılda önemli ölçüde artış göstermiştir. Düşük riskli lenfoid lösemilerde başarı oranı yüzde 95’e ulaşabilirken, genel başarı oranı yüzde 75-80 civarındadır.
Prof. Dr. Cengiz Canpolat, ailelerin lösemi tanısı konulan çocukları için kendilerini veya birbirlerini suçlamamaları gerektiğini belirtti. Löseminin genellikle genetik bir temeli olduğunu ve ebeveynlerin davranışlarıyla doğrudan ilişkili olmadığını vurguladı. Bu süreçte en önemli faktörün, tedavinin zamanında başlaması ve ailenin sağlık ekibiyle iş birliği yapması olduğunun altını çizdi.
Yorum Yap