Gazze’de Uluslararası Hukuk ve İnsani Çöküş Kesişimi TRT World Forum’da Tartışıldı
TRT World Forum 2026’da Gazze’deki insani çöküş ve uluslararası hukukun rolü tartışıldı. Panelistler, durumu soykırım olarak nitelendirerek uluslararası dayanışma ve cesur liderlik çağrısı yaptı.
İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen TRT World Forum 2026 kapsamında, Gazze’deki durum uluslararası hukuk ve insani çöküş bağlamında ele alındı. Forumun “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” teması çerçevesinde gerçekleştirilen panelde, Gazze’deki insani krizin boyutları ve uluslararası hukukun uygulanabilirliği üzerine değerlendirmeler yapıldı.
Panelin açılış konuşmasını Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın yaparken, moderatörlüğü TRT World Sunucusu ve Baş Yapımcısı Ghida Fakhry üstlendi. Panele, Güney Afrika eski Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanı Grace Naledi Mandisa Pandor, Uluslararası Kriz Grubu Başkanı Dr. Comfort Ero, Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) üyesi Dr. Javid Abdelmoneim ve Birleşmiş Milletler’in (BM) eski Filistin İnsani İşler Koordinatörü Lynn Hastings konuşmacı olarak katıldı.
Gazze’deki Durum ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci
Grace Naledi Mandisa Pandor, Güney Afrika’nın Uluslararası Adalet Divanında (UAD) İsrail aleyhine açtığı davayla Gazze’deki durumu bir savaş veya kriz olarak değil, soykırım olarak gördüklerini belirtti. Pandor, başlangıçta bu terimin kullanımının aşırı bulunduğunu ancak gelinen noktada birçok dünya liderinin bu gerçeği kabul ettiğini ifade etti.
UAD sürecinin yavaş ilerlediğini ve BM sistemi içinde uygulama kapasitesinin yetersiz olduğunu kaydeden Pandor, uluslararası hukuk çerçevesinin bulunduğunu ancak barışı uygulama mekanizmalarının geliştirilemediğini vurguladı. Pandor, üye ülkelerin onayladığı sözleşme ve anlaşmaların bağlayıcılığının olmadığını, imzaların etkisiz kaldığını belirtti.
Pandor, Filistin halkının içinde bulunduğu durumun uzun sürmesinin nedeninin uluslararası dayanışmanın yetersizliği olduğunu söyledi. Güney Afrika’nın apartheid rejimiyle mücadelesinde uluslararası dayanışmanın itici güç olduğunu hatırlatan Pandor, bugün dünyanın Filistinlilerle yeterince dayanışma içinde olmadığını ve İsrail’e karşı müsamahakar davranıldığını dile getirdi. Filistin halkı özgürlüğüne kavuşana dek İsrail apartheid rejimine karşı duracak cesur liderlere ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Pandor, dünyadaki en büyük sorunlardan birinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 5 daimi üyesinin güçlerini iyilik için kullanamaması olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “dünyanın beşten büyük olduğu” söylemini hatırlatarak, bu ülkelerin muazzam gücü dünyanın iyiliği için kullanamamasının temel mesele olduğunu belirtti.
Adaletsizliklere Karşı Yeni Nesil ve İnsani Yardım Zorlukları
Dr. Comfort Ero, toplumların ve devletlerin ayrıştığını, yeni neslin gözleri önünde yaşanan adaletsizlikleri kabul etmediğini ve seçimlerde bunu yansıtacağını söyledi. Hangi ülkelerin dayanışma içinde çalışarak bu suçlara dikkat çekeceğinin önemini vurgulayan Ero, olası yaptırımların tek başına yeterli olmayacağını, kapsamlı bir paketin parçası olmaları gerektiğini kaydetti.
Lynn Hastings, BM’nin sivil toplum kuruluşlarıyla insani yardım alanında çalışmaya devam ettiğini ve pek çok ülkede müzakereler yürüttüğünü aktardı. Hastings, devletlerin insani yardım çalışanlarını olası tanıklıkları nedeniyle istemeyebileceğini belirterek, hükümetlerin insan hakları ihlallerinin veya savaş suçlarının kanıtlarını toplamalarını engellemek isteyebileceğini söyledi. Filistin’deki durumun süregelen doğası ve erişim kısıtlamalarının durumu daha da kötüleştirdiğini ifade etti.
Dr. Javid Abdelmoneim, Gazze’de sivil hayatın hiçe sayılmasının en önemli sorunlardan biri olduğunu vurguladı. Gazze’de tanık olduğu saldırılarda yaklaşık 1000 kişinin yaralandığını veya öldüğünü belirten Abdelmoneim, bu durumun sıra dışı ve başka hiçbir yerde görülmediğini söyledi. Bölgedeki durumun sistematikleştiğini ve insanların sağlıklı yaşam şansının ortadan kaldırıldığını, bunun da soykırıma işaret ettiğini ifade etti.
Abdelmoneim, Gazze ve Batı Şeria’da sağlık sistemlerinin ve sağlık çalışanlarının hedef alındığını, gözaltına alındıklarını, işkence gördüklerini ve öldürüldüklerini aktardı. Bir meslektaşının hiçbir suçlama olmaksızın İsrail hapishanesinde olduğunu belirtti.
Yorum Yap