Yapay Zeka Kömürleşmiş Antik Parşömenleri Okudu

Arkeoloji ve teknoloji dünyası, Milattan Sonra 79’da Vezüv Yanardağı patlamasıyla küller altında kalan Herculaneum kentinden çıkarılan kömürleşmiş bir parşömeni yapay zeka yardımıyla okuyarak antik tarihin kapılarını araladı. Yüksek çözünürlüklü X-ışını görüntüleri ve gelişmiş algoritmalar kullanılarak, fiziksel olarak açılamayan hassas metnin iç katmanlarındaki gizli mürekkep izleri tespit edildi. Bu yöntemle, bir metreden uzun, 20 sütunluk antik metin gün yüzüne çıkarıldı.

Stoacı Felsefenin Kayıp Eseri Ortaya Çıktı

Milattan önce ikinci veya üçüncü yüzyıla tarihlendirilen ve ‘PHerc 1667’ olarak adlandırılan parşömen, Herculaneum kütüphanesinin en eski belgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Napoli II. Federico Üniversitesi’nden Dr. Federica Nicolardi ve ekibinin ilk analizleri, metnin içerik ve üslup olarak Stoacı felsefeye ait önemli bir risale olduğunu gösteriyor.

Uzmanlar, eserin Stoacı okulun üçüncü lideri Yunan filozof Hrisippos tarafından kaleme alınmış olabileceğini düşünüyor. Metinde geçen Aristocreon’a yapılan atıflar bu ihtimali güçlendiriyor. Antik metin; ahlak, sanat, insan davranışı ve Stoacı felsefenin temel kavramlarını ele alıyor.

Yapay zeka ile çözülen bölümlerde, insanın rasyonel dürtülerle hareket etmesinin önemi vurgulanırken, mantıktan uzaklaşmanın yıkıcı tutkulara yol açacağı uyarısı yapılıyor.

‘Vesuvius Challenge’ Küresel Başarıyı Sağladı

Bu küresel başarı, 2023’te başlatılan ve yazılımcılar ile yapay zeka uzmanlarını bir araya getiren ‘Vesuvius Challenge’ kapsamında elde edildi. Kentucky Üniversitesinden Prof. Brent Seales’in geliştirdiği projede, yapay zeka algoritmaları X-ışını taramalarında papirüs lifleri ile mürekkep arasındaki doku farklarını ayırt etme yeteneği kazandı.

Dr. Nicolardi, açılmamış parşömenlerin yapay zeka sayesinde yeniden konuşmaya başladığını belirtti. Prof. Seales ise teknik zorlukların aşıldığını ve metinlerin felsefi anlamlarını çözme sürecine geçildiğini ifade etti.

• #Herculaneum
• #Yapay Zeka