Doğu Afrika’da Kıtaların Ayrılması Hızlandı Yeni Okyanus Oluşumu Yaklaşıyor

Doğu Afrika’da kıtanın ayrılma (rifting) süreci, yer kabuğunun beklenenden çok daha ince olduğunun tespit edilmesiyle hız kazandı. Columbia Üniversitesi yer bilimcisi Christian Rowan ve ekibinin Kenya ve Etiyopya’daki Turkana Yarığı üzerinde yaptığı sismik ölçümler, bu önemli bulguyu ortaya koydu. Araştırma, yeni bir okyanusun oluşumunun jeolojik ölçekte tahmin edilenden daha erken gerçekleşebileceğini gösteriyor.

Yer Kabuğundaki İnceltme ve ‘Boyun Verme’ Safhası

Araştırmacılar, Turkana Yarığı boyunca yapılan sismik ölçümleri titizlikle analiz etti. Bu analizler sonucunda, bölgedeki yer kabuğunun kalınlığı detaylı bir şekilde hesaplandı.

Normalde kenarlarda 35 kilometre olarak ölçülen kabuk kalınlığı, yarığın merkezinde 13 kilometreye kadar düştü. Bu incelme, jeologlar için kritik bir eşiği temsil ediyor.

Yer kabuğunun kalınlığının 15 kilometrenin altına inmesi, jeolojide “boyun verme” (necking) olarak adlandırılan aşamaya girildiğini kanıtlıyor. Bu aşama, kıtanın kopuşunun kaçınılmaz olduğunu gösteren bir jeolojik süreçtir.

Yeni Okyanusun Oluşumu ve Kıtaların Ayrılması

İncelen ve zayıflayan yer kabuğu, rifting sürecini daha da hızlandırıyor. Bir sonraki jeolojik aşamada magma yüzeye çıkarak yeni bir deniz tabanı oluşturacak.

Hint Okyanusu’ndan gelecek sular bu yeni havzayı doldurarak Afrika levhasını ikiye ayıracak. Bu ayrılma sonucunda batıda Nubya levhası, doğuda ise Somali levhası oluşacak.

Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan bu “boyun verme” safhası, bölgedeki tortu birikimini artırdı. Bu durum, o dönemde yaşamış canlılara ait kayıtların günümüze kadar korunmasını sağladı.

Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, tektonik değişimlerin bölgedeki eşsiz paleoantropolojik kaydın oluşmasında temel bir rol oynadığını vurguluyor.

• #Afrika Levhası
• #Turkana Yarığı