Emtia Piyasaları Jeopolitik Gerilimler ve Merkez Bankası Kararlarıyla Dalgalandı
Küresel emtia piyasaları, ABD-İran gerilimi, Hürmüz Boğazı endişeleri ve merkez bankalarının para politikası mesajlarıyla geçen haftayı dalgalı kapattı.
Küresel emtia piyasaları, geçen hafta ABD-İran hattındaki jeopolitik gerilimler, enerji arzı belirsizlikleri ve merkez bankalarının para politikası kararlarıyla dalgalı bir seyir izledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere açıklamaları petrol fiyatlarını yükseltirken, enflasyon endişeleri değerli metalleri olumsuz etkiledi. Tarım emtiaları ise enerji maliyetlerinin artışıyla değer kazandı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerin devam ettiğini ancak Tahran yönetiminin son teklifinden memnun olmadığını belirtti. Bu açıklama, İran’ın Pakistan aracılığıyla bir anlaşma teklifi sunduğuna dair haberlerin ardından geldi. Hürmüz Boğazı’ndan enerji geçişlerine yönelik endişeler, Brent petrol üzerinde yukarı yönlü baskıyı sürdürdü.
Trump yönetiminin ABD Kongresi’ne gönderdiği mektupta, bölgedeki askeri varlığa rağmen İran ile savaşın sona ermiş sayıldığı bildirildi. Bu durum, jeopolitik risk algısında kısmi bir rahatlama sağladı. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikler, enerji fiyatlarında yükseliş riskini korudu.
Merkez Bankaları ve Enflasyon Endişeleri
Enflasyon risklerinin gündemde kaldığı haftada, ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizlerini sabit tuttu. Merkez bankası başkanları, sözle yönlendirmelerinde temkinli bir duruş sergiledi. Fed Başkanı Jerome Powell’ın güvercin tondan uzak mesajları, ek sıkılaşma ihtimalini yeniden gündeme getirdi.
Fed’in faiz kararını 8’e karşı 4 oyla alması, komite içindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğini gösterdi. ABD ekonomisinin ilk çeyrekte beklentilerin altında büyümesi, küresel talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdı. Buna karşın büyümenin ivme kazanması, resesyon endişelerini sınırlı tuttu.
Bu gelişmelerle tahvil piyasalarında satış baskısı arttı ve ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda 10 baz puan yükselerek yüzde 4,3970 seviyesine çıktı. Dolar endeksi ise haftayı yüzde 0,4 düşüşle 98,2 seviyesinde tamamladı.
Emtia Gruplarında Haftalık Performans
Geçen hafta değerli metaller, paladyum hariç negatif bir seyir izledi. Jeopolitik riskler güvenli liman talebini desteklese de, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması baskı yarattı. Tahvil faizlerindeki artış da fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.
Haftanın son bölümünde İran’ın müzakere teklifi, petrol fiyatlarında kısmi gevşemeye ve değerli metallerdeki kayıpların sınırlanmasına yol açtı. Ancak bu gelişme, haftalık bazdaki negatif görünümü değiştirmedi. Ons bazında paladyum yüzde 1,9 artarken, altın yüzde 2, platin yüzde 1,4 ve gümüş yüzde 0,4 geriledi.
Baz metaller piyasasında ise karışık bir seyir gözlendi. Çin’den gelen imalat sanayi verileri talep görünümüne sınırlı destek verirken, küresel büyümeye ilişkin belirsizlikler fiyatları etkiledi. Yüksek enerji maliyetleri ve faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentileri de baskı yarattı.
Çin’de nisan ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,3 ile genişleme bölgesinde kalırken, hizmet sektörü PMI 49,4’e gerileyerek daralma bölgesine indi. Bakır fiyatlarında enerji dönüşümü beklentileri korunsa da, kısa vadede yüksek faiz ortamı satış baskısını artırdı. Tezgah üstü piyasada nikel yüzde 1,2 yükselirken, alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 değer kaybetti.
Brent petrol, tamamlanan haftada pozitif bir seyir izledi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin arz endişeleri, ABD-İran hattındaki müzakere belirsizliği ve ABD stok verileri fiyatlamaları etkiledi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, ticari ham petrol stokları 6,2 milyon varil azalarak 459,5 milyon varile geriledi.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ cephesinden gelen haber akışı da takip edildi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldı. Barclays, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin uzaması gerekçesiyle 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini 85 dolardan 100 dolara yükseltti.
Doğal gazda ise enerji güvenliği endişeleri, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışlarına yönelik riskler ve Avrupa’da enerji maliyetlerinin yükselmesi fiyatları destekledi. Haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 10,2, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.
Tarım emtialarında bu hafta kahve hariç pozitif bir seyir izlendi. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt üretiminin artacağına yönelik beklentilerle mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını destekledi. Gübre ve lojistik maliyetlerine ilişkin endişeler de tahıl piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları güçlendirdi.
Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören mısır, buğday ve soya fasulyesi, ABD-İran hattındaki görüşmelerin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu. Buğday fiyatları Haziran 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Mısır yüzde 3,5, buğday yüzde 3,2, soya fasulyesi yüzde 2 ve pirinç yüzde 0,7 yükseldi.
Şeker fiyatları, yüksek enerji fiyatları ve Brezilya’da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilme beklentileriyle yükseldi. Pamuk yüzde 6,2 ve şeker yüzde 6,1 artarken, kahve yüzde 1,7 düştü. Kakaonun ton başına fiyatı haftayı yüzde 4,9 yükselişle tamamladı.
Yorum Yap